WORKING PLANNING

  Working planning

  The meeting of Hymn book committee is being held for two times per year. Because of the trying committee, it draft is nearly to be finished. Even there were only 306 hymns in the old hymn book, now, 350 hymns will be included in that new Asho Chin Hymn book.

  Here is some of the committee's plans of Activities

1.   Period of collecting donations-up to the end of December 2007.
2.  Period of computerizing-from 2006 March to end of January 2007.
3.  Period of editing-from Feb 2007 to June 2007.
4.   Period of press-from July to August of 2007.
5.  Period of book binding-from September to October of 2007.
6.   Period of selling- from November to December of 2007.
7.   Amount of copies- 4000 copies.

Budget

  I Outcome Kyats   Kyats

  1. Cost of Computerizing 250,000 1. Donations from ACBC 1,000,000

 2. Cost of Printing 350,000 2. Donations from funding

3. Cost of making 4000 copies 3,800,000 resources other 4,000,000

A 4. Office use 5,000

. 5. Transporation charges 300,000

  6. Entertainment charges 150,000

1 7. Genereluse 100,000 l

  I rmi amount 5,000,000   rmi amount 5,000,000

Distribution system

All hymn books will be sold through the officers of Asho Chin Baptist .

Churches by cash-payment system, at the office of general seccetary, and Asho Chin Theological Seminary.

ASHO CHIN HYMN BOOK

Asho Chin Hymn Book (with Staff Notation) Printing Project)

Introduction

Even, Asho Chin Baptist Conference is about 117 years old, until now Asho Chin Hymn Book with staf notation was not being used in worship service. Asho Hymn books are just printed without staff notation. Here is the history of Asho Chin hymn book.

The first Chin Hymn book of less than 20 hymns was published in 1892. As the second time, an eihgt pare tentative edition of 22 Hymns was printed in 1927.

After years of careful work this Asho Chin Hymns of Praise, with over 170 hymns, was published in 1941. Before the hymn books could be sent to the Asho Chins, Yangon was occupied by the Japanese and the hymn books with the press were abandoned. During the Japanese occupation Samo Pu Lau and Samo Nyi Lay went down to Yangon and managed to get a few copies.

The present Asho Hymns of Praise with 307 hymns and 47 responsive readings was published in 1951. ln that book, more hymns with 47 Responsive Readings were added by Samo Hla U, by the request of Asho Baptist Conference.

Situation of Asho Chin Baptist Conference There were 18 churches and about 30000 church members in Asho Chin Baptist Conference before 2000 AD. In the present days, during the years of 21st century A mission, 18 of churches are increasing into 34 churches and 30000 of church members are increasing into 50000 members. That kinds of increasing situation is because of evangelization, Bible studies, teaching and praising the songs, and teaching `

Asho Chin literature. Therefore, in order to do more successful mission, Sub—committee of Asho Chin Hymn Book (with Staff Notation) was founded by Asho Chin Baptist Conference, in the 5th of January 2004.

အရႈိခ်င္းစာေပ

အရိႈခ်င္းနွွစ္ၿခင္း ခရစ္ယာန္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္

အရႈိခ်င္းစာေပနွင္႔ယဥ္ေက်းမွုူေကာ္မတီ သေဘာထား။

၁။                အရႈိခ်င္းစာေပသမိုင္းေၾကာင္း

                   အို----အရႈိွုခ်င္းအမ်ိဳးသား အေပါင္းတို႔ အရိွုခ်င္းစာေပ၏ သမိုင္းေၾကာင္းမွာ နွစ္ေပါင္း (၁၀၀) ခန္႔ပင္ရွိေနပါ ၿပီ၊ အရႈွိုခ်င္းေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္ ပိုးကရင္ဆရာၾကီး မန္းကုမၸဏီတို႔ ညွိနုိုင္းတိုင္ ပင္လွ်က္ ပိုးကရင္စာနွင့္ ႏွီးႏြယ္ၿပီး အရႈိွုခ်င္းစာကို တီထြင္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္း မွတ္ရာမ်ား ရိွပါကည္။

                   ဤၿမန္မာအကၡရာ နွင့္ေရးသားထုတ္လုပ္ထားေသာ မူရင္းစာၿဖင့္ အရႈိွုခ်င္း သင္ပုန္းၾကီး (ပရိုင္မာ)စာအုပ္၊ အရႈိွုခ်င္း ဓမၼသစ္က်မ္းစာအုပ္တို႔ကိုဘာသာၿပန္ေရးသားၿပဳစုထားၿပီးၿဖစ္ပါသည္။ ေရွး ဘိုးေဘးမ်ားက ေကာင္းဆံုးတီထြင္ေပးခဲ့ေသာ အရွိုခ်င္းစာသည္ ယေန႔အရႈိွုခ်င္းမ်ားအတြက္ အေကာင္း ဆံုးပင္ ၿဖစ္ပါသည္။ ၿပဳစုထားေသာ သင္ပုန္းၾကီးအတိုင္း သင္ၾကားေပးလွ်င္ ေကာင္းစြာ တတ္ေၿမာက္ နုိင္ပါသည္။

                   ယေန႔ၿပႆနာမွာ ေခါင္းေဆာင္ဆရာမ်ားက အရိႈခ်င္းစာကို အၿမတ္တနိုးအေလးထား ၿပီး သင္ၾကားမေပးသည္႕အတြက္မတတ္ေၿမာက္ၾကၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။ၿမန္မာအကၡရာေၾကာင့္ကြန္ပ်ဴတာ အခက္အခဲရွိသည္ ဟု ဆင္ေၿခေပးရန္မလိုပါ။ နိုင္္ငံရပ္ၿခားသို႔ အီးေမး(E-mail)နွင့္ ဖက္စ္ (Fax) ပို့ရန္ အတြက္ အခက္အခဲရွိရန္ မလိုပါ။ယေန႕ ( I T ) ေခတ္တြင္ သာ၍ပင္ လြယ္ကူေနပါသည္။ ကၽြနု္ပ္တုိ႕ အရႈိုူခ်င္း မ်ိိဴးႏြယ္စုတစ္ခုတည္းတြင္ မဟုတ္ပါ။ စေကာကရင္၊ ပိုးကရင္၊ ရွမ္း၊ ပအို႕နွင့္ မြန္ တိုင္းရင္းသားမ်ားက လည္း ၿမန္မာအကၡရာကိုပင္ အသံုးၿပဳေနၾကပါသည္။

                   အဂၤလိပ္မင္းလက္ထက္ကပင္ အရွုိုူခ်င္းမ်ားသည္ ေၿမာက္ပိုင္းခ်င္းေတာင္တန္းေပၚတြင္ မေနဘဲ ၿမန္မာၿပည္အနွံ႕ေၿမၿပန္႕ေဒသတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကေသာ ေတာင္ပိုင္ခ်င္းမ်ားၿဖစ္၍ ၿမန္မာ အကၡ ရာႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္စာရွိနၾကာင္း အသိအမွတ္ၿပဳၿခင္း ခံခဲ့ရပါသည္။ ယေန႕ႏုင္ငံေတာ္အစိုးရကလဲ ဆလိုင္း နွင့္ မိုင္ကို အသံုးၿပဳၾကေသာ အရႈွုိုူခ်င္းတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ၿမန္မာတိုင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးထဲတြင္ တစ္မ်ိဳးအပါအ၀င္ၿဖစ္၍ ကိုယ္ပိုင္စာေပရွိေၾကာင္း အသိအမွတ္ၿပဳၿပီးသား ၿဖစ္ပါသည္။

၂။                အရွုိခ်င္းစာေပအေပၚ အၿမင္မွမွန္ရရွိလာၿခင္း

                   အရႈွုိခ်င္းစာေပသည္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္မ်ားက တီထြင္ေသာစာၿဖစ္ၿပီး၊ ခရစ္ယာန္ စာၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ သင္ၾကားရန္မလိုပါဟု ေရွးယခင္က အၿမင္ရွိခဲ့ေသာ္လလည္း ယခုအခ်ိန္ တြင္ထိုသို႕ မၿမင္ၾကေတာ့ပါ။ အရႈွုိခ်င္းစာေပသည္ ဘာသာကိုးကြယ္မူႏွင့္ မဆိုင္ ေၾကာင္း၊ အရႈွုိခ်င္းမ်ား၏  မ်ိဳးသားေရးသာၿဖစ္၍ အမ်ိုဳးသားတိုင္း သင္ၾကားတတ္ေၿမာက္ ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း။ စာတတ္ေၿမာက္မွသာ ရိုးရာယဥ္ေက်းမူတို႕ကို ထိန္းသိမ္းနိုင္ေၾကာင္း စသည္ ၿဖင့္ အၿမင္မွန္ ရရွိလာၾကၿပီ ၿဖစ္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင္႕မဟာရန္ကုန္တြင္ ေရာက္ေနၾကေသာ ခရစ္ယာန္ ဂိုဏ္းေပါင္းစံုမွ အရႈွုိခ်င္းအမ်ိဳးသား ဆရာသမားမ်ားနွင့္ ဗုဒၶဘာသာမွ အရွုိခ်င္းဘုန္း ေတာ္ၾကီးမ်ား စုစည္း၍ အရွုိႈခ်င္းစာေပယဥ္ေက်းမူေကာ္မီတီတစ္ရပ္ကို ဖဲြ႕စည္း ထားၿပိး၊ လွုုပ္ ရွားလုပ္ေဆာင္လွ်က္ရွိပါသည္။

၃။                အရွုိခ်င္းစာေပကို ေရာမအကၡရာႏွင့္ေရးသားရန္ကိစၥ

                   ေရာမအကၡရာႏွင့္ ေရးသားရန္ မၿဖစ္ပါဟု မေၿပာလိုပါ၊ ေရးသား၍  ၿဖစ္နိုင္ ေၾကာင္း လံုး၀ယံုၾကည္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ဇိုမီးႏြယ္စုနွင့္ အရွုိခ်င္းမိ်ဳးႏြယ္စုတို႕၏ သဘာ၀ ခ်င္း မတူပါ။ ဇိုမီးခ်င္းမ်ားက စကားေၿပာလွ်င္ ပါးစပ္ပိတ္ ေၿပာရၿခင္း၊ လွ်ာလိပ္သံၿဖင့္ ေၿပာရ ၿခင္းရွိေသာ္လည္း အရႈွုိခ်င္းမွာ ပါးစပ္ပိတ္ ေၿပာရၿခင္း၊ လွ်ာလိပ္သံၿဖင့္ ေၿပာရ ၿခင္း မရွိပါ။ ဇိုမီးခ်င္းႏြယ္မ်ားမွာ “ ဘ ” သံမရွိ “ ဗ ” သံဘဲရွိပါသည္။ ထိုနည္းတူ “ ဒ ” သံမရွိ “ ဓ ” သံ သာရွိပါသည္။ အရႈွုိခ်င္းမ်ားအတြက္ ပါးစပ္ပိတ္ရန္မလိုပါ။ အရႈွုိခ်င္းမ်ား စကားေၿပာဆိုပံုတို႕မွာ ပိုးကရင္ႏွင့္ နီးစပ္ပါသည္။ အရႈွုိခ်င္းစာကို ပိုးကရင္စာႏွင့္ ႏွီးႏြယ္ၿပဳစုထားေသာေၾကာင့္ သင္ ၾကားတတ္ေၿမာက္ နားလည္ရန္ လြယ္ကူပါသည္။ဤအၾကာင္းအရာမ်ားကိုၾကည့္ၿခင္းအားၿဖင့္ အရွုိခ်င္းစာကိုေရာမအကၡရာၿဖင့္ေရးသားရန္ မလိုအပ္ပါ။ ေရာမအကၡရာနွင့္ ေၿပာင္းလဲေရးသားၿခင္း အားၿဖင့္သာ----------

(၁)     လက္ရွိ အရႈွုိခ်င္းစာတတ္ၿပီး လူမ်ားဦးေႏွာက္ေၿခာက္စရာ ၿဖစ္လါပါမည္။

(၂)     လက္ရွိ စာအုပ္မ်ား ေရာမအကၡရာသို႕ ေၿပာင္းလဲရမည့္ တာ၀န္မွာ အလြန္ၾကီးေလး မည္ ၿဖစ္ပါသည္။

(၃)     မူေဟာင္းစာၾကိဳက္ႏွစ္သက္သည္႕ အုပ္စုႏွင့္ ေရာမအကၡရာၾကဳိက္ႏွစ္သက္သည္႕ အုပ္ စုဟူ၍ ေသြးကြဲမူမ်ား မလြဲဧကန္ ေပၚေပါက္ လာမည္ၿဖစ္ၿပီး အၿပိဳင္အဆိုင္ၿဖစ္လါမည္ မွာ မုခ်ၿဖစ္ပါသည္။

(၄)     ဤအသစ္တီထြင္ၿခင္းကို နမူနာယူၿပီး၊ သူလည္း အသစ္တီထြင္ခ်င္၊ ငါလည္းအသစ္တီ ထြင္ခ်င္၊သူတစ္လူ ငါတစ္မင္း ၿဖစ္ကုန္မည္ကို စိုးရီမ္ရပါသည္။

(၅)     လူတစ္ေယာက္က မည္ကဲ့သို႕ေၿပာသည္ကို နားေထာင္ၾကည္႕ပါ။ အရႈႈွုိခ်င္းစာလြယ္ပါ သည္။ ဗမာစာနွင့္ ေရးရင္ည္း ရပါသည္။ ဥပမာ “ စူေဗါ႔ကစစ္ကိုင္”  အဓိပၸါယ္ကေတာ႔ “ ဟိုဘက္သြားမယ္ ”  ထိုကဲ႔သို႔ အရႈိႈခ်င္းအသံကို လိုက္၍ ဗမာလိုေရးရင္လည္း ၿ႔ပီး တာပဲဟု ေၿပာပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ အရႈွုိခ်င္းစာမ်ား၊ ပံုပ်က္ ပန္းပ်က္ ေဖါင္းပြ ကုန္မည္ ဟု ေၿပာပါသည္။ ထို႕ေၾကာင္႔ အရွုိႈခ်င္းစာမ်ား၊  ပံုပ်က္ ပန္းပ်က္ ေဖါင္းပြကုန္မည္ဟု စိုးရိမ္စရာရွိပါသည္။

                                                                                                                     အရွုိခ်င္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမူေကာ္မီတီ

                        အရွုိခ်င္းနွစ္ၿခင္းခရစ္ယာန္အဖဲြ႕ခ်ဳပ္

                        ရန္ကုန္

ASHOCHIN

အရွို ခ်င္းတိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စု စတင္ျဖစ္ေပၚလာျခင္း

အရွိုတိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားသည္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ဖ်ားပိုင္း ဟူးေကာင္းေတာင္ျကားလမ္းမွ ေအဒီ (၁) ရာစုတြင္ ျမန္မာျပည္ထဲသို ့၀င္ေရာက္လာခဲ့ျကေသာ (၁) မြန္ခမာအုပ္စု (၂) တိဘက္ျမန္မာအုပ္စု (၃) ထိုင္းတရုပ္အုပ္စု တို ့အနက္၊ တိဘက္ျမန္မာအုပ္စုမွ ေအဒီ (၁၃) ရာစုတြင္ စတင္ ေပါက္ဖြားလာခဲ့သည္။

တိဘက္ျမန္မာအုပ္စုမွ ေအဒီ (၄) ရာစုတြင္ (၁) ပ်ဴလူမ်ိဳး။ (၂) ကမ္းယံလူမ်ိဳး။ (၃) သက္လူမ်ိဳးဟူႈ ေပါက္ဖြားလာခဲ့ျပီး။ ေအဒီ (၅) ရာစုတြင္ သက္လူမ်ိဳးမ်ားမွတဆင့္ (၁) အေနာက္သက္လူမ်ိဳး ဟု ေခၚေသာ သက္လူ မ်ိဳး၊ (၂) အေရွ့သက္ဟုေခၚေသာ သက္ျမံဳလူမ်ိဳး၊ (၃) သက္ျမံဳကမ္းယံဟု ေခၚေသာ သက္ကဒူးလူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ဖြားလာခဲ့ျကသည္၊ ၄င္းေနာက္ ေအဒီ (၆) ရာစုမွစတင္၍ သက္ျမံဳခ်င္းမွ ခ်င္းလူမ်ိဳးစုျကီး အျဖစ္ တည္ရွိလာျပီး ပထမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ပုဂံဧကရာဇ္ႏိုင္ငံ တည္ေထာင္စ ေအဒီ (၈၄၉) မွ ပုဂံေခတ္ေႏွာင္းပိုင္း (၁၃-၁၄) ရာစုႏွစ္အထိ ျမန္မာအုပ္စု၀င္မ်ား ျဖစ္ျကေသာ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ရွမ္း စေသာလူမ်ိဳး ျကီးမ်ားႏွင့္ ပုဂံမင္းဆက္မ်ား ျဖစ္ျကေသာ အေနာ္ရထာမင္း (၁၀၄၄-၁၀ရရ)၊ ေစာလူးမင္း (၁၀ရရ-၁၀၈၄)၊ က်န္စစ္သားမင္း (၁၀၈၄-၁၁၁၃)၊ ရာဇကုမဿမာရ၊ အေလာင္းစည္သူမင္း၊ နာရသိခၤမင္းျကီး (၁၂၃၀-၁၂၃၅) လက္ထက္အထိ တိုင္းရင္းသား ညီအစ္ကိုမ်ားႏွင့္ ခ်စ္ျကည္ ရင္းႏွီးစြာ အတူအကြ ေနထိုင္ခဲ့ ျကေျကာင္း ေအာက္ေဖၚျပပါ ေက်ာက္စာမွတ္တမ္းမ်ားက သက္ေသထူလ်က္ရွိသည္။

၁။ သကဿကရာဇ္ (၈၀၆ – ခုစြဲ) စစ္ကိုင္းျမိဳ့ထူပါရံုေက်ာက္စာ (၂၁ – ၂၂) တြင္ “သက္ျမံဳခ်င္းကို အစိုးရေသာ ကစဿစပတိ အာသာမတိ မည္ေသာ ပန္းေသးမင္းတို ့၏ မ်ိဳးႏြယ္ျဖစ္ေသာ ရခိုင္မင္းသည္ ဖိုးေခါင္ဆဲတပ္ကိုေက်ာ္ ၍ အဖိုးအတိုင္းမသိေသာ ျမရွင္လက္ေကာက္ကို ဦးထိပ္တင္ဆက္၍ ျပီးေသာ” ဟူ၍ ေရးသားမွတ္တမ္းတင္ ထားသည္။

၂။ သကဿကရာဇ္ (၈၀၈ – ခုစြဲ) စစ္ကိုင္းျမိဳ့မဟာသီရေက်ာင္း ေက်ာက္စာ (၅) ႏွင့္ သစ္ဆိမ္ ့ကေတာ္ ေက်ာင္း တိုက္ေက်ာက္စာ (၅) တို ့တြင္ “ခ်င္း၊ လင္းအျပိဳင္ သံတြဲ၊ သက္ခပံတို ့(စ္) တမူေလလည္း အစိုင္ရစင္ျပီးထ ေသာ -“ ဟုေက်ာက္စာတြင္ ေတြ ့ရွိရသည္။

၃။ သကဿကရာဇ္ (၁၁၄၆ – ခုစြဲ) မနဿတေလး အမရပူရ မဟာျမတ္မုနိဘုရား ေက်ာက္စာတြင္(၂၈-၂၉) “ရခိုင၊ ဟဲရမ္၊ သက္ျမံဳကမ္းယံ ေတာင္၀ွမ္းတေလ်ွာက္ အေနာက္ပဠိကဿကရား စေသာ သေဘၤာသား ကုလား၊ ကန္တူး ငနားျကီး၊ ေရေပၚ (မီးေတာက္) အျမီးေရာက္တသင္း ခ်င္း၊ လင္း၊ သိန္းေပါ၊ တမုန္၊ ထရူ၊ စေသာ အရိုင္းစု ေနရာဟိမ၀နဿတာေတာမွာ” ဟုေရးသားေဖၚျပပါသည္၊

၄။ ပဥဿစမတန္း လူမွုေရးသမိုင္းဘာသာရပ္ (၂၀၀၃) စာမ်က္ႏွာ (၅၈ – ၆၀) တြင္ “ပုဂံဧကရာဇ္ ႏိုင္ငံတည္ ေထာင္ခ်ိန္တြင္ ရခိုင္၊ ပ်ဴ၊ မြန္၊ ပေလာင္၊ ေတာင္သူ၊ ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ လူမ်ိဳးမ်ား” ပါ၀င္ေျကာင္း မွတ္တမ္းပါရွိသည္။

ပုဂံ ဧကရာဇ္ႏိုင္ငံထူေထာင္ျပီး (၁၂) ရာစုေႏွာင္းပိုင္းမွစတင္၍ ခ်င္းလူမ်ိဳးစုျကီးသည္ ဘိုးဘြား ဟု ခ်င္း စကား ျဖင့္ေခၚေ၀ၚေသာ ပုပဿပါးႏွင့္ ပုဂံေဒသ၊ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းမွ အေနာက္ဖက္ေတာင္တန္းမ်ား ဆီသို ့ ဧရာ၀တီျမစ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္ျပီး အမဲလိုက္၀ါသနာပါသူမ်ားျဖစ္၍ ေအးခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လိုသူမ်ား ပီပီ၊ ေဆြမ်ိဳးစု အလိုက္ တစ္သုတ္ျပီးတစ္သုတ္ တျဖည္းျဖည္း ေရြ ့ေျပာင္းကာ ေက်းရြာ၊ ျမိဳ ့နယ္မ်ားတည္ေထာင္၍ ေနထိုင္ခဲ့ ျကပါသည္။ ၄င္းတို ့ကို အလယ္ပိုင္းခ်င္း၊ ေတာင္ပိုင္းခ်င္း၊ ေျမာက္ပိုင္းခ်င္း ဟူ၍ ေခၚဆိုျကပါသည္။

၁။ အလယ္ပိုင္းခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားမွာ ခမီးခ်င္း၊ အ၀ခူမီးခ်င္း၊ ျမိဳခ်င္း၊ စသည္ျဖင့္မ်ိဳးႏြယ္ေပါင္း (၁၂) မ်ိဳးႏြယ္တို ့သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ေတာ္ မင္းျပား၊ ေမာင္းေတာ၊ ပုဏဿဏားကဿ ရေသ ့ေတာင္။ ဘူးသီးေတာင္၊ စစ္ေတြျမိဳ ့မ်ားတြင္ ေနထိုင္ျကပါသည္။ မယင္း၊ မကန္၊ ကန္တဲခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ တမူးျမိဳ ့နယ္တ၀ိုက္တြင္ပ်ံႏွံ ေနထိုင္ ျကသည္။ စံုတူ၊ စက္တူ၊ ေလာက္တူ၊ ဒိုင္တူ၊ ကုန္းတူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ မင္းတပ္၊ မတူပီ၊ အမ္းျမိဳ ့နယ္ မ်ားတြင္ေနထိုင္ျကပါသည္။

၂။ ေျမာက္ပိုင္းခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ တီးတိန္၊ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ ထန္တလန္၊ တါန္းဇံ။ ျမိဳ ့နယ္မ်ားတြင္ မ်ိဳးႏြယ္စု ေပါင္း (၄၁) မ်ိဳးပ်ံႏွံေနထိုင္ျကသည္။

၃။ ေတာင္ပိုင္းခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားမွာ အရွိုတိုင္းရင္းသာမ်ိဳးႏြယ္မ်ားျဖစ္ျကသည္။ ထိုေတာင္ပိုင္း ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု မ်ားသည္ မိမိတို ့လူမ်ိဳးကို အရွိုတိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားျဖစ္ေျကာင္း အေမရိကန္ သာသနာျပဳဆရာျကီး    E C Comdict မွ ေအာက္ပါအတိုင္းမွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္။

“Southern Chins call themselves ASHO”

             ASHO (အရွို) ဟူေသာေ၀ါဟာရသည္ သက္ရွိလူသားဟု အဓိပဿပါယ္ရသည္။ အရွိုမ်ိဳးႏြယ္ တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စု မ်ားသည္ (ေအဒီ - ၁၃) ရာ စု တြင္ မ ေကြး တိုင္း၊ ငဖဲျမိဳ ့နယ္ႏွင့္ ေစတုတဿတရာျမိဳ ့နယ္ တို ့ရွိေသာ အေနာက္ရိုးမ ေတာင္တန္းျကီး မ်ား တြင္ အဖိုးဆုမ္းဆူ (          ) အဖြားေဒၚပမွွူ (        ) မိသားစုမွစတင္ ေပါက္ဖြားပြားမ်ားလာခဲ့ ျကပါသည္၊ ဤ အေျကာင္း ျခင္းရာ မ်ားကို စာေရးခ်ိန္ (၂၀၀) တြင္ ေအာက္ပါသက္ရွိ ထင္ရွားရွိေနေသာ အရွိုလူျကီးမ်ားထံမွ သိရွိရသည္၊ ၄င္းတို ့မွာ –

(က) ေတာင္ကုပ္ျမိဳ ့နယ္။ ရပ္ေတာ္မူရြာမွ အသက္ (ရ၀) ရွိ ဦးေဆာက္စံု (              )

(ခ) မင္းတုန္းျမိဳ ့နယ္။ ယင္းေကာက္ရြာမွ အသက္ (၈၀) ရွိ ဦးေခ်ာင္ထိန္း (             )

(ဂ) မင္းလွျမိဳ ့နယ္။ လယ္မရြာမွ အသက္ (၅ရ) ရွိ ဦးမေလာင္ေ၀ (              )

(ဃ) မင္းလွျမိဳ ့နယ္။ ပနီဆံုရြာမွ အသက္ (၅ရ) ရွိ ဦးထြားလွဳပ္ (              )

(င) ငဖဲျမိဳ ့နယ္။ ဂုတ္=ကီးရြာမွ အသက္ (၈၉) ရွိ ဦးအုတ္ကန္ (             )  တို ့၏ ေဆြစဥ္ မ်ိဳးဆက္ စာရင္းမ်ား အရ အရွို တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္ဆက္ (၂၃) ဆက္ရွိေျကာင္း သိရသည္။

             

 

မ်ိဳးဆက္တစ္ဆက္၏ သက္တမ္းကို ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) ခန္ ့သတ္မွတ္ႏိုင္သည္၊ ဤရွိုလူမ်ိဳးတို ့သည္ မိသား စု (၁၀) ေယာက္အထက္ေရွးယခင္က ရွိျကသည္၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအသက္ (၄၀) ေက်ာ္အထိ ကေလးမီးဖြားသန္ ့ စင္လ်က္ရွိျကသည္။ ကေလးငယ္မ်ား ကို အမ်ိဳးသမီးမ်ားက အသက္ (၂၀) မွ (၄၀) ေက်ာ္အထိ မီးဖြားသန္ ့ စင္လ်က္ရွိရာ အထက္ေဖၚျပပါ အရွိုလူျကီးမ်ား ေပါက္ဖြားလာမွု ကို အတိအက် မခန္ ့မွန္းႏိွဳင္ေသာ္လည္း အလယ္အလတ္ (၃၀) ႏွစ္ [(၂၀+၄၀)/၂] ဟု အျကမ္းအားျဖင့္ မ်ိဳးဆက္ တစ္ခုကို ခန္ ့မွန္းသင့္ပါသည္။ ထို ့ေျကာင့္ အရွိုတို ့၏ မ်ိဳးဆက္သက္တမ္းတစ္ခု ကိုအႏွစ္ (၃၀) ဟုသတ္မွတ္ႏိုင္သည္။

              ဤ ကဲ့သို ့သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းေျကာင့္ အရွိုမ်ိဳးႏြယ္ဟု ယေန ့ေခၚျကေသာအရွိုလူမ်ိဳးစုကို အႏွစ္ (၃၀) ႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္ဆက္ (၂၃) ဆက္ကို ေျမွာက္ပါက ႏွစ္ေပါင္း (၆၉၀) ခန္ ့မွ အရွို လူမ်ိဳးဟူ၍ ပီပီျပင္ျပင္ ေပၚထြက္လာသည္ ဟူ ၍ လည္း တ နည္း အားျဖင့္ ေျပာဆိုႏိုင္ပါသည္။ သကဿကရာဇ္ အားျဖင့္ တြက္ခ်က္လ်ွင္မူ (၂၀၀၀-၆၉၀) ၁၃၁၀ ေအဒီ ေကာဇာသကဿကရာဇ္ (၅၁) ခုႏွစ္တြင္ စတင္သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည။ မူလသကဿကရာဇ္ (၁၈၉၀) ခုဟူ၍ လည္းသတ္မွတ္ႏိုင္သည္။

              အရွို (ASHO) တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ မိမိတို ့၏ မ်ိဳးစဥ္ဆက္ မေပ်ာက္ကြယ္ ေစရန္ ဖခင္၏ အမည္နာမကို တြဲ၍ မွည့္ေခၚေလ့ ရွိပါသည္။ ဥပမာ – စာေရးသူ၏ ဖခင္အမည္မွာ ပိုး (      ) ျဖစ္ေသာ္လည္း မိမိ၏ ဖခင္အမည္ႏွင့္ တြဲေသာ အခါ (ပိုးရွမ္) ျဖစ္လာသည္၊ ရွမ္၏ သား အမည္ ကို လည္း ဖခင္၏ အမည္ႏွင့္တြဲရ သျဖင့္ (ရွမ္ေမာင္) ျဖစ္လာသည္။ ထိုေျကာင့္ မိမိ၏ မ်ိဳးဆက္မ်ား ကို ပိုးရွမ္၊ ရွမ္ေမာင္၊ ေမာင္ဒိုး၊ ဒိုးပူး၊ ဟုေခၚ သည္၊ အမိ၏ အမည္မွာ ပရီျဖစ္၍ မိမိ၏ ဖခင္အမည္ႏွင့္တြဲေခၚလ်ွင္ ရီေလာင္း ျဖစ္သည္။ မိခင္၏ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ ကို ရီေလာင္း၊ ေလာင္းပိန္၊ ပိန္ေထး၊ ေထးအံု၊ အံုေခ်ာ အစရွိႈေခၚေ၀ၚ ျကပါသည္။ အထက္ေဖၚျပပါ ပုဂဿဂိုလ္ မ်ားသည္ မိမိတို ့၏ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ကိုေရတြက္ျကရာတြင္အားလံုး အဖိုးဆုမ္းဆူ တြင္အဆံုးသတ္ျကသည္။ လက္ရွိ မေကြးတိုင္း၊ ယင္းေကာက္ရြာမွ အသက္ (၈၀) ရွိ ဦးခ်ံဳထိန္း သည္ လည္းေကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္၊ ေတာင္ကုပ္ျမိဳ ့ နယ္၊ ရပ္ေတာ္မူေက်းရြာမွ အသက္ (ရ၀) ရွိ ဦးေဆာက္စံု သည္လည္းေကာင္း၊ မေကြးတိုင္း မင္းလွျမိဳ ့နယ္ ပနီဆံုေက်းရြာမွ အသက္ (၅ရ) ႏွစ္ရွိ ဦးထြားလွုပ္ တို ့သည္ အဖိုးဆုမ္းဆူ ၏ ေျမး ဦးေမွာ္လိပ္ မွဆင္းသက္လာ ျကေျကာင္း သိႏိုင္သည္။ အားလံုး၏ မ်ိဳးဆက္မွာလည္း အဖိုးဆုမ္းဆူ တြင္အဆံုးသတ္ျကသည္။

              အဖိုးဆုမ္းဆူ၏ ဖခင္မွာ ဆူ ျဖစ္ေသာ္လည္း ထပ္မံ၍ အမည္အျပည့္အစံု မသိရေတာ့ပါ။ ထိုေျကာင့္ အရွိုမ်ိဳးႏြယ္စု မ်ိဳးဆက္ေပါင္း အနည္းဆံုး (၂၃) ဆက္၊ ႏွစ္အားျဖင့္ (၆၉၀) ႏွစ္၊ ခရစ္သကဿကရာဇ္ အားျဖင့္ ေအဒီ ၁၃၁၀၊ ေကာဇာသကဿကရာဇ္ ၅၀၊ မူလသကဿကရာဇ္ ၁၈၉၀ မွ ေနာက္အက်ဆံုး စတင္ေပါက္ဖြားလာေျကာင္း သိသာ ပါသည္။

 

 

ပံု (၁) ခ်င္းလူမ်ိဳးစုမ်ား ေပါက္ဖြားလာပံုျပေသာပံု

  

ပံု (၂) ခ်င္းလူမ်ိဳးစုမ်ား ေပါက္ပြားျပန္ ့ႏွံ ့လာပံု

   

ပံု (၃) အရွို တိုင္းရင္းသား အႏြယ္၀င္မ်ား စတင္ေပါက္ပြားလာေသာ ခုႏွစ္သကဿကရာဇ္

ႏွင့္ သားစဥ္ေျမးဆက္ အမည္မွည့္ေခၚျခင္းျဖင့္ သက္တမ္းေရတြက္မွုေဖၚျပျခင္း

 ASHO အရွိုဆိုေသာေ၀ါဟာရ၏အဓိပဿပါယ္

 

              ASHO (အရွို) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားသည္ “သက္”ဆိုေသာလူမ်ိဳးမွ ဆင္းသက္ ေပါက္ဖြား လာသည္ ႏွင့္ အညီ “သက္” ဟူေသာအဓိပဿပါယ္ ႏွင့္တထပ္ထည္းျဖစ္ေနသည္။ “သက္”ကို သက္ ဘာသာစကားအားျဖင့္ “ ASHO ” ဟုေခၚသျဖင့္ “အသက္” ဟုအဓိပဿပါယ္ ရပါသည္။ ASHO (အရွို)  တိုင္းရင္းသား စကားတြင္လည္း “ASAUK” (အေဆာက္) သည္ အသက္ ဟူ၍ ပင္ အဓိပဿပါယ္ ရပါ သည္။ ထိုေျကာင့္ “ ASHO ” ဟူေသာစကားသည္ အရွိုတိုင္းရင္းသားအားျဖင့္ အသက္ ဟူ၍ အဓိပဿပါယ္ ရွိေနျခင္းကို ေအာက္ပါ ဥပမာမ်ားအားျဖင့္သိႏိုင္ပါသည္။

- “ ASAUK” (အေဆာက္) “ ASHO” (အရွို) တို ့သည္ အသက္ပင္ျဖစ္သည္။

- အသက္ရွဴသည္၊ “ASHAO HMLOE EAY EAOH” အရွိုမွလိုေအအို။

- အသက္ဘယ္ေလာက္လဲ၊ “ASHAUK KUN PHYOE EAOH” အေဆာက္ကြန္ျဖိဳအို။

- အသက္ငင္သည္၊ “ASHAO LAUT KAOH” အရွိုေလာက္ကို။

- အသက္ထြက္သည္၊ “ASHAO HSAWT KAOH” အရွိုေဆာက္ကို။

- အသက္ရွင္သည္၊  “ASHAUK HAING EAOH” အေဆာက္ဟိုင္အို။

              ထိုေျကာင့္ “အရွို”ဟူေသာ အဓိပဿပါယ္ မွာ“ ASHAUK” အေဆာက္ပင္ ျဖစ္၍ အသက္ဟု ေခၚဆိုျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ သို ပါ၍ ASHAO (အရွို) သည္သက္ရွိလူသားဟူ အဓိပဿပါယ္ ရွိပါသည္။

              အရွိုတိုင္းရင္းသား ဘိုးဘြားမ်ားက လွီစိုးအရွို “HLEE ZAOW ASHO” ဟုေခၚဆို ျကျခင္း အဓိပဿပါယ္မွာ “သက္ရွိလူသားဘုရားသား” ဟုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ထိုေျကာင့္ ပင္လ်ွင္ အရွို တိုင္းရင္းသား မ်ားသည္ မိမိ ကိုယ္ကို မိမိ “အရွို” ဟုပင္ျမတ္ျမတ္ ႏိုးႏိုး ယေန ့တိုင္ ေခၚဆိုေန ျကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေျကာင့္ဆိုေသာ္ ေအဒီ(၁၃) ရာစုႏွစ္မွ စတင္၍ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ ေခၚေ၀ၚ လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

              အခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ ASHAO (အရွို) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ခ်င္းလူမ်ိဳး ဟူေသာ အေခၚအေ၀ၚထက္ “ ASHO ” (အရွို) ဟုေခၚျခင္းကိုသာ၍ ႏွစ္ေထာင္းအားရရွိ ျကပါသည္။ ထိုေျကာင့္လည္း “A B MISSIONARY E C CONDICT” ကလည္း “SOUTHERN CHIN CALL THEMSELVES ASHO” ဟု ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ထုတ္ အရွိုဓမဿမသီခ်င္းစာအုပ္ တြင္ေဖၚျပျခင္းျဖစ္သည္။  

 

မွီျငမ္းစာတမ္းမ်ား

၁။ ထြန္းေရြွခိုင္၊ စစ္ေတြေကာလိပ္၊ “ရခိုင္ေျမာက္ဖ်ား သက္တိုင္းရင္းသား။” ၁၉၈၈ ခု ေဖေဖၚ၀ါရီလ။ ၂။ ဆရာျကီးဦးဗန္ျကီး၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၂၁။

    ဦးေက်ာ္လြင္။ စာမ်က္ႏွာ ၅၁။ ၁၉၈၃။

    ဖလမ္းစိန္ရတုသဘင္မဂဿဂဇင္း ။ ၁၉၈၃ ခု။ ေဖေဖၚ၀ါရီ။

၃။ ရန္ကုန္တကဿကသိုလ္၊ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား၊ စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွဳေကာ္မီတီ၏ ၁၉၆၈-၆၉ ႏွစ္ပတ္ လည္ မဂဿဂဇင္း မွ  ဆလိုင္းေစာေဖ။ ရန္ကုန္ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို ့၏ ေရွးေဟာင္း ျမိဳ ့ မ်ားမွ ေက်ာက္စာမ်ား။

၄။ ၁၉၅၂-၅၃ ခုႏွစ္ထုတ္ေသာအရွို ဓမဿမသီခ်င္းစာအုပ္မွ ေကာက္ႏွုတ္တင္ျပျခင္း။

၅။ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွဳေကာ္မီတီ၏ VAKOK စာေစာင္အတြဲ (၁၃) အမွတ္ (၁)။

   ၂၀၀၀-၂၀၀၁ မွ VAN BIAK HTAN စာမ်က္ႏွာ ၁၁၁ “THE NAME CHIN” ခ်င္းဟူေသာေ၀ါဟာရ

   အေခၚေရးသားခ်က္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို ့တိဗက္ျမန္မာအုပ္စု၀င္ေရာက္ေနထိုင္လာျခင္းျပေသာေျမပံု